Oczekuj nieoczekiwanego

Chcielibyśmy rozpocząć nowy cykl, który będzie zajmował się sytuacjami, które do tej pory wydawały się realne tylko… w sędziowskich testach teoretycznych. Wielu z nas podczas rozwiązywania różnych egzaminów podśmiechuje się w duchu z układających pytania czytając ich „niewyobrażalne” zdarzenia. Niektórzy wręcz sugerują „zmianę dilera” albo „zmniejszenie dawek o połowę”, dając dobitnie do zrozumienia, że treść zadania jest nierealna i nie ma sensu sprawdzania tak „niepraktycznej” wiedzy. Ale czy na pewno?

Postaramy się Wam pokazać, że nawet najbardziej niewyobrażalne zdarzenia mogą się zmaterializować. Natomiast znamienne słowa wypowiedziane przez szwedzkiego sędziego Petera Fjordefedt’a: „Oczekuj nieoczekiwanego”, będą sentencją przewodnią naszych rozważań. Wyobraźmy sobie, że rozwiązujemy test i pojawia się takie pytanie:

13. Podczas gry na boisku pojawiła się druga piłka jednak nie wpływała ona na przebieg gry. Zawodnik drużyny broniącej wziął ją w ręce celem usunięcia z boiska, jednak w tym momencie akacja przeniosła się w jego pole karne. Zawodnik ten będąc już we własnym polu karnym próbując powstrzymać rywala składającego się do strzału (sytuacja korzystna) rzuca trzymaną przez siebie piłkę w właściwą piłkę kontrolowaną przez przeciwnika. Podaj decyzję sędziego.

Zdarzenie wydaje się zupełnie niedorzeczne i niemożliwe, a jednak… w meczu tureckiej Superligi pomiędzy drużynami Kasimpasa i Beskitas Stambuł doszło do tej „testowej” sytuacji. Odpowiedzmy sobie na serię pytań pozwalających nam prawidłowo rozstrzygnąć tą sytuację:

  1. Czy wcześniej nie doszło do innego naruszenia PGwPN
  2. Czy piłka była w grze?
  3. Kto popełnił przewinienie?
  4. Gdzie zdarzenie miało miejsce?
  5. Czy przewinienie kwalifikuje się do zastosowania kary indywidualnej?

Ad.1 Większość oglądając tą sytuację skupiła się na samym kontakcie dodatkowej piłki z tą właściwą, ale najpierw musimy sobie odpowiedzieć czy „ciało obce” nie wpłynęło na przebieg gry? Interpretacje FIFA do Przepisów Gry i wytyczne dla sędziów – art.5 – str. 61 Jeżeli podczas meczu na polu gry pojawi się druga piłka, inny przedmiot lub zwierzę, sędzia grę przerywa jedynie wtedy, gdy druga piłka, przedmiot lub zwierzę ma wpływ na przebieg gry. Przerwana z tego tytułu gra, musi zostać wznowiona rzutem sędziowskim w miejscu, gdzie znajdowała się właściwa piłka w chwili przerwania gry. Jeżeli gra została przerwana, gdy właściwa piłka znajdowała się w polu bramkowym, rzut sędziowski sędzia winien wykonać z linii pola bramkowego, równoległej do linii bramkowej – z miejsca najbliższego temu, gdzie znajdowała się piłka w chwili przerwania gry. Tak jak zawarte jest to zarówno w treści pytania jak i widzimy na filmie piłka nie wpłynęła swoim „jestestwem” na przebieg gry.

Ad.2 Tak, właściwa piłka była w grze, w związku z czym grę będziemy wznawiać stosownie do powodu jej przerwania.

Ad.3 Oprócz mechanicznej detekcji osoby winnej przewinienia musimy wziąć też pod uwagę jej „status”(czy była uprawniona do przebywania na polu gry w danym momencie). Przewinienie popełnił zawodnik nr 6 (Ryan Donk) z drużyny Niebieskich (Kasimpasa) i był uprawniony do przebywania na polu gry w tym momencie, czyli traktujemy go jako pełnoprawnego zawodnika. Na czym polegało jego wykroczenie wobec PGwPN? Interpretacje FIFA do Przepisów Gry i wytyczne dla sędziów – art.12 – str. 107 Zagranie piłki ręką Zagranie piłki ręką ma miejsce w sytuacji, gdy zawodnik rozmyślnie i świadomie dotyka piłki ręką (od dłoni do końca ramienia). Przy ocenie zagrania piłki ręką sędzia musi wziąć pod uwagę:

  • czy ma miejsce ruch ręki do piłki (a nie piłki do ręki),
  • odległość zawodnika zagrywającego piłkę od ręki przeciwnika (czy miało miejsce zaskakujące zagranie piłki),
  • czy ręce lub dłonie zawodnika ułożone są naturalnie,
  • czy dotknięcie piłki nastąpiło poprzez trzymany w ręce przedmiot (element ubioru, ochraniacz itp.),
  • czy dochodzi do kontaktu piłki z przedmiotem rzuconym w jej kierunku (but,ochraniacz itp.). Mamy do czynienia z (nie)typowym zagraniem piłki ręką (poprzez rzucony przedmiot).

Ad.4 W przypadku zagrania piłki ręką przy użyciu przedmiotu rzuconego lub trzymanego w ręce przyjmujemy zasadę, że ów obiekt stanowi „przedłużenie” kończyny. Interpretacje FIFA do Przepisów Gry i wytyczne dla sędziów – art.12 – str. 107 Wznowienie gry:

  • Rzut wolny bezpośredni z miejsca przewinienia (patrz Art. 13 – Miejsce wykonania rzutu wolnego), względnie rzut karny.

Kontakt rzuconej przez zawodnika „nadprogramowej” piłki z tą „właściwą” miał miejsce w polu karnym drużyny Niebieskich (Kasimpasa). Biorąc pod uwagę wszystkie wyżej przeanalizowane czynniki możemy śmiało powiedzieć, że gdziekolwiek by nie znajdował się winny zawodnik w tej konkretnej sytuacji (piłka „właściwa” znajduje się w polu karnym) rozstrzygnięciem zawsze będzie rzut karny.

Ad.5 Analizując karę indywidualną w tego rodzaju zdarzeniach (rzucanie przedmiotami) musimy wziąć pod rozwagę następujące zapisy: Interpretacje FIFA do Przepisów Gry i wytyczne dla sędziów – art.12 – str. 117 Jeżeli w trakcie gdy piłka jest w grze zawodnik, zawodnik rezerwowy względnie zawodnik wymieniony rzuca przedmiotem w zawodnika drużyny przeciwnej lub inną osobę, czyniąc to w sposób nierozważny, sędzia przerywa grę i winnemu zawodnikowi udziela napomnienia. Jeżeli w trakcie gdy piłka jest w grze, zawodnik, zawodnik rezerwowy,względnie zawodnik wymieniony, rzuca przedmiotem w zawodnika drużyny przeciwnej lub inną osobę, używając do tego nadmiernej siły, sędzia przerywa grę i winnego wyklucza z gry za gwałtowne, agresywne zachowanie.

W naszym przypadku nie możemy mówić w żaden sposób o kontakcie lub możliwości kontaktu rzuconego przedmiotu z zawodnikiem drużyny przeciwnej, ale za to doskonale w to zdarzenie wpisuje się te części PGwPN:

Interpretacje FIFA do Przepisów Gry i wytyczne dla sędziów – art.12 – str. 107 Sankcje dyscyplinarne:

W niektórych okolicznościach zawodnik zagrywając piłkę ręką zachowuje się niesportowo i musi zostać ukarany napomnieniem. Ma to miejsce, jeżeli zawodnik:

  • rozmyślnie zagrywa ręką piłkę, aby uniemożliwić przeciwnikowi wejście w jej posiadanie,
  • usiłuje zdobyć bramkę poprzez rozmyślne zagranie piłki ręką.

oraz

Interpretacje FIFA do Przepisów Gry i wytyczne dla sędziów – art.12 – str. 111 Niesportowe zachowanie karane napomnieniem:

  • zagrywa piłkę ręką w celu uniemożliwienia przeciwnikowi przejęcia piłki albo rozwinięcia ataku, (dotyczy zawodnika innego niż bramkarz we własnym polu karnym),

Podsumowując, postępowanie to w pełni zasługuje na ukaranie napomnieniem winnego zawodnika. Kwestią interpretacji pozostaje czy opis w sprawozdaniu będzie odnosił się do uniemożliwienia wejście w posiadanie piłki czy przerwania korzystnej akcji . Choć osobiście skłanialibyśmy się ku temu drugiemu opisowi, bo zawodnik Białych (Besiktasu) de facto miał piłkę pod kontrolą, a możliwość oddania strzału z 15 m w mając tylko dwóch przeciwników w promieniu 2 m można uznać za akcję mająca znamiona korzystnej. Na teście większość sędziów prawidłowo zaznaczy odpowiedź „K +”, a w realnym zdarzeniu na boisku? W tym meczu sędzia niestety zarządził… rzut sędziowski. Może też należał do grona tych sędziów co uważają, że „nierealne” pytania są niepotrzebne.